จังหวัดสกลนคร จัดเวทีสมัชชาสุขภาพจังหวัดสกลนคร ประจำปี 2569 “ตลาดนัดนโยบายสาธารณะไทสกล จาก พชอ. สู่ พชต.” ครั้งที่ 3 ภายใต้แนวคิด “ปรุงนโยบาย สู่..พาข้าวชีวิตไทสกล” ตามโครงการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะผ่านกระบวนการสมัชชาสุขภาพจังหวัดสกลนคร พ.ศ. 2569  เมื่อวันจันทร์ที่ 31 สิงหาคม 2569 ณ ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ เทศบาลนครสกลนคร

เวทีครั้งนี้สะท้อนแนวคิดสำคัญของการพัฒนานโยบายสาธารณะ คือ “ชุมชนเป็นเจ้าของนโยบาย” โดยเปิดพื้นที่ให้ประชาชน ชุมชน และภาคีเครือข่าย เข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่การค้นหาปัญหา วิเคราะห์ข้อมูล ร่วมคิด ร่วมออกแบบ ร่วมตัดสินใจ และร่วมขับเคลื่อนแนวทางแก้ไขที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ เปลี่ยนประชาชนจาก “ผู้รับนโยบาย” สู่การเป็น “ผู้ร่วมสร้างและเจ้าของนโยบาย”

พิธีเปิดงานได้รับเกียรติจาก นางสมลักษณ์ โกพลรัตน์ รองนายกเทศมนตรีนครสกลนคร กล่าวต้อนรับ นายแพทย์พรพัฒน์ ภูนากลม นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสกลนคร และประธานกรรมการสนับสนุนการจัดและขับเคลื่อนมติสมัชชาสุขภาพจังหวัดสกลนคร (คจ.สจ.สน.) กล่าวรายงาน และ นายเอกภพ โสภณ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนคร เป็นประธานเปิดงาน “สกลนครเป็นจังหวัดที่อุดมสมบูรณ์ โดยเฉพาะปลาจากลุ่มน้ำหนองหาร สะท้อนวิถีชีวิตและความมั่นคงทางอาหารของคนไทสกล จากเวทีสมัชชาสุขภาพจังหวัด และการเชื่อมโยงกลไก พชอ. สู่ พชต. แม้ในกฎหมายยังไม่มี แต่หัวใจสำคัญคือการร่วมกันทำงานเพื่อให้พี่น้องมีคุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งทางกาย ทางใจ และทุกมิติของชีวิต  และจากธีมงาน “ปรุงนโยบาย สู่…พาข้าวชีวิตไทสกล” ได้เห็นพาข้าวชีวิตของคนไทสกล และเห็นพลังความร่วมไม้ร่วมมือของทุกภาคส่วน  เพื่อร่วมกันสร้าง คุณภาพชีวิตที่ดีของทุกคน อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืนเป็นทิศทางที่ดี”

การขับเคลื่อนสมัชชาสุขภาพจังหวัดสกลนคร ยุทธศาสตร์หลัก "จากความมั่นคงทางอาหาร สู่ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ" ทิศทางการดำเนินงานในปี 2569 มุ่งเน้นการขับเคลื่อน "นโยบายสาธารณะกินได้" โดยใช้โมเดลเศรษฐกิจ BCG มายกระดับเกษตรปลอดภัยและการแก้ปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี (OVCCA)  โดยการขยายจาก พชอ. สู่ พชต. ใน 5 อำเภอเป้าหมายขยายผล ได้แก่ ต.ธาตุเชิงชุม อ.เมืองสกลนคร ต.บะฮี อ.พรรณานิคม ต.นาแก้ว อ.โพนนาแก้ว ต.เต่า อ.เต่างอย และ ต.โพนงาม  อ.อากาศอำนวย เพื่อบูรณาการฐานข้อมูลการพัฒนาคุณภาพชีวิต

และในงานได้มีการนำเสนอผลการศึกษา การประยุกต์ใช้การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ (Health Impact Assessment: HIA) เพื่อแก้ไขปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี กรณีศึกษาอำเภอเมืองสกลนคร สู่การขับเคลื่อนนโยบาย “พาข้าวปลอดภัย ชีวิตไทสกล” ซึ่งเน้นการให้ชุมชนเป็นศูนย์กลางของกระบวนการ โดยชุมชนร่วมกันค้นหาปัญหา วิเคราะห์สถานการณ์ แลกเปลี่ยนข้อมูล และกำหนดแนวทางแก้ไขด้วยตนเอง

กระบวนการ HIA จึงเป็นเครื่องมือที่เปิดโอกาสให้เสียงของประชาชนกลายเป็นพลังในการกำหนดนโยบาย เชื่อมโยงการแก้ไขปัญหาสุขภาพเข้ากับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมอาหารของชาวไทสกล ผ่าน “พาข้าว” หรือสำรับอาหารในชีวิตประจำวัน สู่การเลือกบริโภคอาหารที่ปลอดภัย ลดปัจจัยเสี่ยงต่อโรค และสร้างวัฒนธรรมอาหารปลอดภัยจากครัวเรือนสู่ชุมชน

ภายในงานยังมีการนำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบาย “ห่วงโซ่สีเขียว” เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารของพลเมืองในระดับจังหวัดสกลนคร รวมถึงพิธีลงนามบันทึกความร่วมมือ (MOU) เพื่อขับเคลื่อนงานจากระดับ พชอ. สู่ พชต. ใน 4 พื้นที่ ได้แก่ เต่างอย/เต่างอย โพนนาแก้ว/นาแก้ว อากาศอำนวย/โพนงาม และพรรณานิคม/บะฮี

พร้อมกันนี้ มีการประกวด “ฮ่วมแฮงปรุงนโยบายลงพาข้าวชีวิตไทสกล: เมนูปลอดภัย สัญญาใจไทสกล” และการนำเสนอผลงาน ณ บูธแสดงผลงานจาก 5 ทีม ได้แก่ 4 ทีม พชอ./พชต. และทีม HIA OVCCA เพื่อสะท้อนภาพของ “นโยบายกินได้” ผ่านการเล่าเรื่องที่เชื่อมโยงนโยบายสาธารณะกับการแก้ปัญหาสุขภาพ การสร้างรายได้ ผลิตผลสมุนไพรไทสกล เกษตรปลอดภัย เกษตรอินทรีย์ และอาหารปลอดภัย

“ปรุงนโยบาย สู่..พาข้าวชีวิตไทสกล” จึงไม่ใช่เพียงแนวคิดของการจัดงาน แต่เป็นกระบวนการที่นำปัญหาและข้อมูลของชุมชนมาร่วมกัน “ปรุง” ให้กลายเป็นนโยบายสาธารณะที่เกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวัน จากนโยบายบนกระดาษ สู่พาข้าว ในครัวเรือน และวิถีชีวิตของประชาชน

เพราะการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน เริ่มจากการเปิดโอกาสให้ชุมชนได้ ร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ ร่วมลงมือทำ และร่วมเป็นเจ้าของอนาคตของตนเอง

“ปรุงนโยบาย สู่..พาข้าวชีวิตไทสกล”  นโยบายของชุมชน เพื่อชีวิตของชุมชน  กินได้ อยู่ได้ สร้างรายได้ และยั่งยืน