วันที่ 13 สิงหาคม 2569 สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดเวทีพัฒนาความร่วมมือ “เสริมทัพ โชว์ แชร์ เชื่อม” ภาคีเครือข่ายและคณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน (กขป.) เขตพื้นที่ 5 และการประชุม กขป.เขตพื้นที่ 5 ครั้งที่ 2/2569 ณ อาคารสิริวรปัญญา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม จังหวัดนครปฐม

นายณรงค์วิทย์ พบพาน รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครปฐม ในฐานะประธานพิธีเปิดฯ กล่าวว่า เวทีในวันนี้ไม่ใช่เป็นเพียงเวทีรายงานผลการดำเนินงาน แต่เป็นพื้นที่สำคัญในการนำบทเรียนจากการลงมือทำจริงในพื้นที่มาต่อยอดสู่การพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบาย โดยอาศัยการเชื่อมพลังจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ท้องถิ่น ภาควิชาการ และภาคประชาสังคม เพื่อมุ่งสู่การเป็นพื้นที่สร้างนโยบายที่ใช้ข้อมูลและหลักฐานเชิงประจักษ์โดยมีประชาชนเป็นศูนย์กลาง เพราะเป้าหมายสูงสุดของเราไม่ใช่แค่การมีโครงการหรือนวัตกรรมที่ดี แต่คือการทำให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตและสุขภาวะที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน และเกิดการเปลี่ยนแปลงที่สามารถสัมผัสได้จริงในพื้นที่

รศ.วรางคณา สายสิทธิ์ คณะบดีคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปญม กล่าวต้อนรับผู้ร่วมประชุมว่า ในวาระที่มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม ได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของ กขป.เขตพื้นที่ 5 สถาบันการศึกษาแห่งนี้มุ่งเน้นบทบาทในการเป็น "มหาวิทยาลัยเพื่อพื้นที่" โดยทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมโยงความรู้และนวัตกรรมไปสู่การแก้ไขปัญหาในท้องถิ่นทั้ง 8 จังหวัดอย่างเป็นรูปธรรม กิจกรรมครั้งนี้ให้ความสำคัญกับแนวคิด โชว์ แชร์ เชื่อม เพื่อให้ภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วนได้นำบทเรียนจากการปฏิบัติจริงมาสังเคราะห์เป็นข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสาธารณะ เป้าหมายสูงสุดของการร่วมมือกันคือการสร้าง ระบบนิเวศการเรียนรู้ ที่เข้มแข็งและยกระดับคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ให้ดียิ่งขึ้นอย่างยั่งยืน 

ดร.พญ.ดารารัตน์ รัตนรักษ์ รองประธาน กขป.เขตพื้นที่ 5 กล่าวว่า เวทีนี้มีวัตถุประสงค์หลัก 4 ประการ คือ การทบทวนแนวทางขับเคลื่อน 4 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ สังคมสูงวัย เกษตรยั่งยืน บุหรี่ไฟฟ้า และความรอบรู้ด้านยา การแลกเปลี่ยนเรียนรู้บทเรียนและนวัตกรรมจากพื้นที่ต้นแบบเพื่อนำมาต่อยอด การร่วมกันวางทิศทางในอนาคตเพื่อให้เกิดเป้าหมายร่วมกัน และการเสริมสร้างความร่วมมือพร้อมประกาศเจตนารมณ์ในการสร้างสุขภาวะชุมชน

นพ.อภิชาติ รอดสม รองเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวเสริมทัพแนวคิด กขป.เขตพื้นที่ 5 ว่า วันนี้เป็นการเสริมทัพพลังเครือข่ายทั้งภาควิชาการ ภาคประชาชน และภาครัฐ เพื่อสร้าง ‘พื้นที่กลางที่ปลอดภัย’ ในการร่วมกันขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะที่เน้นความเข้มแข็งจากฐานรากคือครอบครัวและชุมชน โดยเรามุ่งหวังที่จะเปลี่ยนค่านิยมจากการกินยาเป็นอาหารให้กลับมาเป็น ‘การกินอาหารเป็นยา’ พร้อมเน้นย้ำความสำคัญของการสร้างความรักความอบอุ่นในครอบครัว เพื่อเป็นเกราะคุ้มกันภัยจากยาเสพติด

“การทำงานผ่านกลไก กขป.เขต 5 ในพื้นที่ 8 จังหวัด นี้ จะเป็นการหลอมรวมพลังและบูรณาการการทำงานร่วมกันทุกภาคส่วน เพื่อสร้างสุขภาวะที่ยั่งยืนและออกแบบอนาคตของประเทศให้ดีขึ้น สำหรับลูกหลานของเราในอีก 20 ปีข้างหน้า” 

คณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน (กขป.)  จึงทำหน้าที่ถักทอแนวดิ่งกับแนวราบ เปรียบเหมือนกับเสื้อผ้าที่ต้องมีเส้นด้ายสองแนวมาประสานและบรรจบกัน กขป. คือ “กลไก” ไม่ใช่ “องค์กร” ไม่มีงบประมาณที่จะทำงานแก้ไขปัญหาในประเด็นต่างๆ  แต่เป็นกลไกที่จะเชื่อมสามภาคส่วน ทำหน้าที่เป็น “ช่างเชื่อม” “ช่างสานพลัง”  ไม่ใช่ “ช่างทำ” ซึ่งเป็นหลักการและแนวคิดของการจัดตั้ง กขป. มาตั้งแต่เริ่มต้น นพ.อภิชาติ กล่าว

โอกาสนี้ได้รับเกียรติจาก ดร.สิทธิชัย สวัสดิ์แสน ผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ นำผู้ร่วมประชุมประกาศเจตนารมณ์ร่วมกันว่า

1.เราจะส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ในการนำนโยบายสาธารณะ เพื่อสุขภาวะประชาชนทุกกลุ่ม

2.สนับสนุนการใช้ข้อมูล นวัตกรรม และบทเรียนจากพื้นที่ เพื่อยกระดับคุณภาพของนโยบายและการดำเนินงาน

3.บูรณาการเชื่อมประสาน สร้างเครือข่าย 8 จังหวัด เพื่อขับเคลื่อนประเด็นร่วมของเขตพื้นที่ 5 อย่างเป็นรูปธรรม

พร้อมเดียวกันนี้ได้เปิดเวทีโชว์ความก้าวหน้า 4 ประเด็นร่วมของ กขป.เขตพื้นที่ 5 ประกอบด้วย

* ประเด็นการรับรองสังคมสูงวัย นำเสนอโดย ว่าที่ ร.ต.อดิศร เพชรคง

* ประเด็นความมั่นคงทางอาหาร เกษตรสุขภาวะ นำเสนอโดย นำเสนอโดยนายศิวโรฒน์ จิตนิยม

* ประเด็นปกป้องเด็กและเยาวชน นำเสนอโดย ผศ.ภิรมย์ ลี้สุวรรณ

* ประเด็นความรอบรู้ด้านยาและการใช้ยาอย่างสมเหตุผล นำเสนอโดย นพ.พิเชษฐ พัวพันกิจเจริญ

ภายในเวทีมีการแลกเปลี่ยนผลการดำเนินงาน ความก้าวหน้า ปัญหา อุปสรรค และบทเรียนจากพื้นที่ทั้ง 8 จังหวัด โดยแต่ละพื้นที่มีบริบทและศักยภาพแตกต่างกัน มีทั้งบทเรียนด้านการรองรับสังคมสูงวัย การพัฒนาระบบอาหารและความมั่นคงทางอาหาร การพัฒนาระบบการเรียนรู้เพื่อสุขภาวะเด็กและเยาวชน ตลอดจนการบริหารจัดการทรัพยากรที่เชื่อมโยงกับสุขภาพและคุณภาพชีวิต ซึ่งถือเป็น “ทุนทางปัญญาของพื้นที่” ที่สามารถนำมาแลกเปลี่ยนและต่อยอดร่วมกันได้

นายณัฐวุฒิ เพ็ชรพรหมศร ประธาน กขป.เขตพื้นที่ 5 เปิดพื้นที่ให้ภาคีฯ ร่วมกำหนดทิศทางการขับเคลื่อนประเด็นร่วมของ กขป. เขตพื้นที่ 5 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 โดยเน้นการกำหนด “เป้าหมายร่วม” และเชื่อมโยงเส้นทางการทำงานเข้าด้วยกัน  ตั้งแต่ “พื้นที่ → การเรียนรู้ → หลักฐานและองค์ความรู้ → ข้อเสนอเชิงนโยบาย → การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจริงกับประชาชน” เพื่อให้ กขป.5 และภาคีเครือข่ายทั้ง 8 จังหวัดสามารถนำบทเรียนและองค์ความรู้จากแต่ละพื้นที่ไปต่อยอดร่วมกันได้ เพื่อสร้างพลังร่วมของทั้งเขตพื้นที่ 

ช่วงบ่ายคณะกรรมการสุขภาพเขตพื้นที่ 5 จัดประชุมกรรมการนัดสุดท้ายเพื่อรวบรวมแนวทางในการขับเคลื่อนการทำงานต่อในปี 70 ต่อไป  

ซึ่งเกิดข้อเสนอดังนี้

 1.การเรียนรู้ด้านสุขภาวะในมิติของการเสริมสร้างความรู้ทั้ง 4 ประเด็นของกขป.5 เพื่อส่งเสริมสุขภาวะทุกช่วงวัย เกิดหุ้นส่วนโดยมีปัจจัย 4 ด้านในการพัฒนาและส่งเสริมการทำงานของกขป. เขตพื้นที่ 5

2.เสนอให้มีการพัฒนาผ่านห้องเรียนสุขภาวัฒน์ตามบริบทพื้นที่ ส่งต่อและถ่ายทอดให้เป็นภาษาชาวบ้าน

3.เลือกประเด็นเด่น 1 ประเด็นขับเคลื่อนให้เกิดผล โดยมุ่งเป้าหมายช่วงอายุวัยหรือมุ่งเป้าหมายจังหวัดให้เกิดผล

ช่วงท้ายดร.ณัฐวุฒิ เพ็ชรพรหมศร ประธาน กขป.5 ได้เสริมการขับเคลื่อนต่อ ซึ่งเห็นด้วยกับการพัฒนาคู่มือหลักสูตรห้องเรียนสุขภาวัฒน์ทุกช่วงวัยในการพัฒนางานของประเด็นของกขป.5และขอเพิ่มการแต่งตั้งคณะทำงานพัฒนาร่างหลักสูตรห้องเรียนสุขภาวัฒน์พัฒนาประเด็น 8 จังหวัด โดยมี Area-based เพื่อทำงานต่อไปในปี 70