สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) โดย นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ นำทีมภาคีเครือข่าย ลงพื้นที่หาดเชียงราย บ้านป่างิ้ว ตำบลรอบเวียง อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย เพื่อติดตามผลกระทบจากวิกฤตน้ำท่วม และปัญหาการปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำกก ซึ่งส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการท่องเที่ยวและเกษตรกรในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง พร้อมรับฟังข้อเสนอเพื่อนำไปสู่การขับเคลื่อนนโยบายและมาตรการช่วยเหลือผ่านกระบวนการสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ

กลุ่มผู้ประกอบการร้านค้าหาดเชียงราย ซึ่งได้รับผลกระทบซ้ำซ้อน ซึ่งเริ่มจากอุทกภัยเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ.2567 ต่อด้วยน้ำท่วมเมื่อปีที่ผ่านมา อีกทั้งยังต้องเผชิญกับสถานการณ์ปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำกก ส่งผลให้นักท่องเที่ยวลดลงอย่างมาก ขณะที่ผู้ประกอบการยังต้องแบกรับภาระค่าเช่าพื้นที่และค่าใช้จ่ายในการดำเนินกิจการ แม้รายได้จะหายไปเกือบทั้งหมด

นางสาวฉวีวรรณ ศรีโชติ ประธานชมรมผู้ประกอบการร้านค้าหาดเชียงราย กล่าวว่า จากเดิมที่บริเวณหาดเชียงรายมีร้านค้า และแพริมน้ำกกกว่า 30 ร้าน ปัจจุบันเหลือเพียง 17 ร้านเท่านั้น จึงอยากให้หน่วยงานภาครัฐเร่งฟื้นฟูคุณภาพแม่น้ำกกและเศรษฐกิจการท่องเที่ยวในพื้นที่ รวมถึงประชาสัมพันธ์สร้างความเชื่อมั่นให้นักท่องเที่ยวกลับมาเยือนหาดเชียงรายอีกครั้ง เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถกลับมาประกอบอาชีพและมีรายได้อย่างยั่งยืน

จากนั้น คณะจากสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ และภาคีเครือข่าย ได้ลงพื้นที่พบเครือข่ายเกษตรอาหารปลอดภัย ชุมชนริมน้ำหาดเชียงราย (ฮ่องลี่) โดยชุมชนเล่าว่า ผลกระทบจากการปนเปื้อนในแม่น้ำกกที่ส่งผลต่อการประกอบอาชีพของเกษตรกร แม้ว่าผลผลิตบางส่วนจะยังสามารถเพาะปลูกได้ แต่ความกังวลของผู้บริโภคเกี่ยวกับสารปนเปื้อนทำให้ผักและผลผลิตทางการเกษตรขายไม่ได้ ส่งผลให้เกษตรกรจำนวนมากสูญเสียรายได้

นายพีระศักดิ์ โสมนัส ผู้ใหญ่บ้านป่างิ้ว กล่าวว่า ปัญหาการปนเปื้อนในแม่น้ำกก ไม่เพียงแต่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจ แต่ยังทิ้งบาดแผลทางจิตใจให้กับคนในชุมชน เนื่องจากเป็นวิกฤตที่ยืดเยื้อ แตกต่างจากภัยพิบัติทั่วไปที่เกิดขึ้นแล้วผ่านไป แม้หน่วยงานภาครัฐจะเข้ามาดำเนินการตามภารกิจ แต่ประชาชนยังคงรู้สึกกังวล และขาดความมั่นใจต่ออนาคต

ด้าน นายศักดิ์ศรี ศรีรักษ์ สมาชิก อบต.รอบเวียง กล่าวว่า ศูนย์เกษตรของชุมชนที่ใช้เวลาสร้างและพัฒนามาเกือบ 20 ปี ได้รับความเสียหายทั้งหมดจากเหตุอุทกภัยใหญ่เมื่อเดือนกันยายน 2567 ทั้งอาคาร เครื่องจักร ระบบสูบน้ำ และพื้นที่เพาะปลูก แม้ปัจจุบันจะได้รับการสนับสนุนเมล็ดพันธุ์และอุปกรณ์จากบางหน่วยงานเพื่อเริ่มต้นใหม่ แต่ยังประสบปัญหาผลผลิตจำหน่ายไม่ได้ เพราะผู้บริโภคขาดความเชื่อมั่นในความปลอดภัยของสินค้า จึงหวังว่าจะได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เกษตรกรสามารถฟื้นตัวและกลับมาพึ่งพาตนเองได้อีกครั้ง

ภายหลังรับฟังข้อเสนอจากชุมชน นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการ คสช. กล่าวว่า การลงพื้นที่ครั้งนี้สะท้อนให้เห็นความเดือดร้อนของประชาชนทั้งในด้านเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต ซึ่งจำเป็นต้องมีมาตรการช่วยเหลือและเยียวยาอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมระบุว่า สช.จะนำข้อเสนอและเสียงสะท้อนจากพื้นที่เข้าสู่กระบวนการสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 19 ในเดือนตุลาคมนี้ เพื่อเปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนร่วมกันกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างมีส่วนร่วม

" สิ่งสำคัญที่สุดคือการเปลี่ยนการแก้ปัญหาจาก "นามธรรม" ให้เป็น "รูปธรรม" โดยเร่งรวบรวมข้อมูลด้านการตรวจสอบดิน น้ำ และผลผลิตทางการเกษตรที่กระจัดกระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน มาบูรณาการและเปิดเผยคืนสู่ชุมชน เพื่อสร้างความชัดเจนเกี่ยวกับสถานการณ์การปนเปื้อนและแนวทางจัดการความปลอดภัย หากสามารถรับรองมาตรฐานความปลอดภัยของผลผลิตและสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้องต่อสังคมได้ จะช่วยลดความหวาดวิตก สร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริโภค และเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการและเกษตรกร สามารถกลับมาประกอบอาชีพและฟื้นฟูเศรษฐกิจของชุมชนได้อีกครั้ง " นพ.สุเทพ กล่าว

ทั้งนี้ ประเด็นดังกล่าวได้มีการพัฒนาเป็นข้อเสนอเชิงนโยบาย และผ่านการพิจารณาในเวทีสมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็นฯ เพื่อระดมความเห็นจากภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องมาแล้ว ก่อนที่ สช. จะนำเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช.) ในวันที่ 20 สิงหาคม 2569 ณ ทำเนียบรัฐบาล เพื่อพิจารณาแนวทางและกลไกในการแก้ไขผลกระทบต่อไป

ข่าวและภาพ: อภิชาติ โสภาพงศ์ กลุ่มงานสื่อสารสังคม / สช.น.