หลายคนอาจเคยมีอาการ “ชาปลายมือ ชาปลายเท้า” เป็นครั้งคราว จนคิดว่าเกิดจากการนั่งท่าเดิมนานๆ หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ แต่หากเกิดอาการชาบ่อยอย่างต่อเนื่อง หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย นั่นคือ “สัญญาณเตือน” ของโรคร้ายที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาการดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบประสาท หลอดเลือด หรือโรคเรื้อรังที่กำลังคุกคามสุขภาพโดยไม่รู้ตัว

สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า อาการชาปลายมือปลายเท้า เกิดจากการทำงานผิดปกติของเส้นประสาท หรือการไหลเวียนเลือดที่ไปเลี้ยงบริเวณปลายมือปลายเท้าไม่เพียงพอ โดยอาจมีลักษณะเหมือนเข็มทิ่ม รู้สึกยิบๆ แสบๆ หรือสูญเสียความรู้สึก หากเกิดขึ้นบ่อยควรรีบตรวจหาสาเหตุ

โรคร้ายที่อาจซ่อนตัวอยู่ภายใต้อาการชา

อาการชาปลายมือ-ปลายเท้า อาจเกี่ยวข้องกับโรคต่างๆ เช่น

• โรคเบาหวาน
  ระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน อาจทำลายเส้นประสาท ส่งผลให้เกิดภาวะปลายประสาทอักเสบ โดยเฉพาะบริเวณเท้า
• โรคหลอดเลือดสมอง
  หากมีอาการชาร่วมกับแขนขาอ่อนแรง หน้าเบี้ยว หรือพูดไม่ชัด อาจเป็นสัญญาณของโรคหลอดเลือดสมอง ต้องรีบรักษาโดยด่วน
• หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
  ผู้ที่ทำงานนั่งนาน หรือยกของหนัก อาจเกิดการกดทับเส้นประสาท ทำให้มีอาการชาร้าวลงแขนหรือขา
• ภาวะขาดวิตามินบี
  โดยเฉพาะวิตามินบี 1 บี 6 และบี 12 ซึ่งมีความสำคัญต่อระบบประสาท หากขาดอาจทำให้เกิดอาการชาและกล้ามเนื้ออ่อนแรง
• โรคไตเรื้อรัง หรือโรคทางระบบประสาท
  ของเสียที่คั่งอยู่ในร่างกายอาจส่งผลต่อการทำงานของเส้นประสาท ทำให้เกิดอาการชาตามปลายมือปลายเท้าได้เช่นกัน

สัญญาณอันตราย … ควรรีบพบแพทย์

หากมีอาการต่อไปนี้ร่วมกับอาการชา ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

• ชาครึ่งซีกของร่างกาย
• แขนหรือขาอ่อนแรง
• พูดไม่ชัด มองเห็นภาพซ้อน
• เดินเซ ทรงตัวลำบาก
• อาการชารุนแรงขึ้นเรื่อยๆ หรือไม่หายภายในไม่กี่วัน

วิธีลดความเสี่ยงอาการชาปลายมือปลายเท้า

การดูแลสุขภาพสามารถช่วยลดความเสี่ยงของอาการชาได้

• ควบคุมระดับน้ำตาล ความดัน และไขมันในเลือด
• หลีกเลี่ยงการนั่งหรืออยู่ท่าเดิมนานเกินไป
• รับประทานอาหารที่มีวิตามินบีเพียงพอ
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• งดสูบบุหรี่ และลดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

แม้อาการชาปลายมือ-ปลายเท้า ดูเป็นเรื่องปกติสำหรับหลายคน แต่หากเกิดขึ้นซ้ำๆ หรือเรื้อรัง อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคร้ายที่กำลังคืบคลานเข้ามาหาร่างกาย ดังนั้นการสังเกตอาการของตนเอง และเข้ารับการตรวจรักษาอย่างเหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงและป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ในอนาคต