กลายเป็นที่พูดถึงอย่างกว้างขวางในแวดวงสื่อสร้างสรรค์เพื่อสุขภาพ เมื่อทีมเยาวชนคนรุ่นใหม่จากแดนอีสานอย่าง “We Are Ducks” นักศึกษาชั้นปีที่ 1 คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตขอนแก่น สามารถคว้ารางวัลชนะเลิศในสาขา The Best of Isan Drama Performance จากโครงการ อีสาน ZERO OV Media Hackathon ซึ่งเป็นเวทีการแข่งขันผลิตสื่อรณรงค์เพื่อตัดวงจรพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี จัดสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น และสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.)

ผลงานที่ทำให้คณะกรรมการและผู้ชมต้องทึ่งคือละครเวทีเรื่อง “HUMANSTAY” ที่นำเสนอภายใต้คีย์เวิร์ดสุดแสบสันอย่าง “แซ่บแล้วซวย พยาธิรวยที่พักฟรี” โดยการเจาะลึกเบื้องหลังในรายการ Health Station Talk (EP.55) ได้เผยให้เห็นถึงกระบวนการทำงานที่เข้มข้น แรงบันดาลใจจากครอบครัว และการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าของทีมนักศึกษาที่พิสูจน์ให้เห็นว่า “อายุและประสบการณ์ไม่ใช่ข้อจำกัดของความสำเร็จ”

แรงบันดาลใจจาก ‘โต๊ะอาหาร’ สู่ ‘โรงละคร’

จุดเริ่มต้นของโปรเจกต์นี้ไม่ได้มาจากโจทย์ที่ถูกบังคับ แต่เกิดจาก “ความช่างสังเกต” ในวิถีชีวิตประจำวัน น้องแพนด้า (กัญญ์ณิภัทร์ ประกอบคำ) หนึ่งในสมาชิกทีมเล่าว่า แรงบันดาลใจสำคัญมาจากคุณพ่อที่ชอบทานปลาดิบ ซึ่งเป็นพฤติกรรมยอดฮิตของชาวอีสาน แม้จะมีการเตือนถึงอันตรายแต่ความเชื่อผิดๆ เช่น การบีบมะนาวหรือดื่มสรุาเพื่อฆ่าพยาธิยังคงฝังรากลึก

ขณะที่ น้องต้นน้ำ (นวมินทร์ คำรัตน์) ผู้รับหน้าที่กำกับและคัดเลือกนักแสดง กล่าวว่า “คุณครูในวิชาถ่ายภาพนำโครงการนี้มาพรีเซนต์ในห้องเรียน พวกเราสนิทกันอยู่แล้วและอยากลองทำละครเวทีเพื่อหาประสบการณ์ในฐานะนักศึกษาปี 1 จึงตัดสินใจรวมกลุ่มกัน แม้ในช่วงนั้นจะมีภาระการเรียนและโปรเจกต์อื่นๆ รุมเร้า แต่พวกเราก็เลือกที่จะสู้เพื่อสร้างสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อบ้านเกิด”

“ความกลัวมีทุกครั้งที่เรากล้าจะทำสิ่งใหม่ แต่ถ้าได้ลงมือทำจริงๆ เราจะไม่มีคำว่าเสียดาย โครงการนี้เกิดจากคำว่า ‘อยากทำ’ และเราก็พิสูจน์แล้วว่าเราทำได้” น้องเจ้าพลอย (นวรัตน์ บุญ) กล่าวสรุปถึงเบื้องหลังการตัดสินใจเข้าร่วมแข่งขัน

เจาะลึก ‘HUMANSTAY’ : เมื่อ ‘ตับ’ กลายเป็นโฮมสเตย์ 5 ดาว

คอนเซปต์ของละครเรื่องนี้มีความโดดเด่นอย่างมาก โดยการเปรียบเทียบร่างกายมนุษย์ (โดยเฉพาะตับ) ให้เป็นเหมือน “โฮมสเตย์ระดับ 5 ดาว” ที่บรรดาพยาธิใบไม้ตับใฝ่ฝันอยากจะเข้าพัก ละครแบ่งออกเป็น 3 พาร์ทหลัก เริ่มต้นจากพาร์ทการกินที่สะท้อนพฤติกรรมเสี่ยง ต่อด้วยพาร์ทภายในร่างกายที่พยาธิเริ่มบุกรุก และจบด้วยพาร์ทการรักษา

ในแง่ของศิลปะการแสดง ทีม We Are Ducks เลือกใช้เทคนิค Symbolic หรือสัญญะในการสื่อสาร เพื่อลดความน่ากลัวของภาพพยาธิแต่เพิ่มความเข้าใจที่ชัดเจน เช่น การใช้ผ้าสีชมพูแดงแทนส่วนที่เป็น Lobby ของร่างกาย และการใช้ผ้าสีเขียวเป็นตัวแทนของท่อน้ำดี ซึ่งเป็นจุดที่พยาธิชอบเข้าไปอาศัยอยู่มากที่สุด

ความท้าทายและการทำงานบนความถูกต้องของข้อมูล

เนื่องจากเป็นละครรณรงค์ด้านสุขภาพ ข้อมูลจึงเป็นหัวใจสำคัญ น้องแพนด้า ย้ำว่า “เรามั่วไม่ได้เลย ข้อมูลต้องเป๊ะ” ทีมงานจึงต้องทำรีเสิร์ชอย่างหนัก ทั้งการใช้ AI ช่วยตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้น และการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้ความรู้เรื่องชุดตรวจปัสสาวะ OV-ATK และวิธีการรักษาที่ถูกต้องถูกส่งต่อไปยังผู้ชมอย่างแม่นยำที่สุด

แม้จะมีอุปสรรคเรื่องอุปกรณ์และเวลาที่จำกัด โดยทีมมีเวลาซ้อมและถ่ายทำรวมเพียง 1 เดือน แต่ด้วยการแบ่งหน้าที่อย่างชัดเจน โดยมี น้องเจ้าพลอย ดูแลสวัสดิการ บัญชี และซาวด์ประกอบ และการร่วมแรงร่วมใจของเพื่อนๆ ในชั้นปี ทำให้ผลงานออกมาสมบูรณ์แบบจนคว้ารางวัลชนะเลิศมาได้

เสียงสะท้อนจากเยาวชน: สื่อคือเครื่องมือเปลี่ยนโลก

ในช่วงท้ายของรายการ น้องๆ ได้ฝากข้อความถึงเพื่อนเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่สนใจอยากทำสื่อเพื่อสังคม โดย น้องต้นน้ำ กล่าวว่า “ผมอยากให้สื่อละครนี้ได้ไปแสดงให้เด็กดู เพราะพฤติกรรมสุขภาพสร้างได้ตั้งแต่เด็ก หากเราเปลี่ยนพฤติกรรมได้ตั้งแต่ตอนนี้ จะเป็นการเซฟสุขภาพและเซฟความฝันของทุกคนในอนาคต”

ทางด้าน น้องแพนด้า เสริมว่า “ไม่ต้องรอให้พร้อมทุกอย่าง แค่สมาร์ทโฟนเครื่องเดียวก็สร้างสื่อที่พัฒนาสังคมได้ สิ่งสำคัญคือความตั้งใจและความจริงใจที่เราต้องการเล่าเรื่อง คนดูสัมผัสได้แน่นอน”

บทสรุปของชัยชนะ

ความสำเร็จของทีม We Are Ducks ไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่รางวัลบนเวที แต่คือการสร้าง “แรงกระเพื่อม” ในสังคมอีสานให้ตระหนักถึงภัยของพยาธิใบไม้ตับที่คร่าชีวิตคนไทยกว่า 20,000 คนต่อปี ละครเวที ‘HUMANSTAY’ จึงเป็นมากกว่าแค่ความบันเทิง แต่เป็นเครื่องมือสื่อสารสุขภาวะที่ทรงพลัง และเป็นบทพิสูจน์ว่าพลังของคนรุ่นใหม่สามารถขับเคลื่อนสังคมให้ดีขึ้นได้จริง