“แหลมโพธิ์โมเดล” เดินหน้าธรรมนูญชุมชนจัดการตนเองอ่าวปัตตานี
วันที่ 27 เมษายน 2569 ณ องค์การบริหารส่วนตำบลแหลมโพธิ์ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี ประชาชนในพื้นที่ตำบลแหลมโพธิ์รวมพลังร่วมกันกำหนดทิศทางการพัฒนาชุมชน มุ่งสร้างความมั่นคงด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน
การจัดทำ “ธรรมนูญตำบลแหลมโพธิ์” ในครั้งนี้ ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงประเด็นสุขภาพเท่านั้น แต่เป็นการออกแบบอนาคตร่วมกันของคนในชุมชน โดยเชื่อมโยงมิติสำคัญทั้งด้านสุขภาพ สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจ เข้าด้วยกันอย่างสมดุลและเป็นระบบ นับเป็นอีกหนึ่งต้นแบบของการขับเคลื่อน “ธรรมนูญโดยประชาชน เพื่อประชาชน” อย่างเป็นรูปธรรม
ทั้งนี้ ตำบลแหลมโพธิ์กำลังก้าวสู่การเป็นพื้นที่ต้นแบบด้านการสร้างสุขภาวะโดยชุมชน ผ่านกระบวนการจัดทำธรรมนูญสุขภาพตำบลที่ครอบคลุม 4 มิติหลัก ได้แก่ ทรัพยากรธรรมชาติ สุขภาพ สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน
สำหรับการประชุมยกร่างธรรมนูญในครั้งนี้ มีผู้เข้าร่วมกว่า 60 คน จากหลากหลายภาคส่วน ทั้งผู้นำท้องถิ่น ภาคประชาชน กลุ่มประมง กลุ่มแม่บ้าน เยาวชน และหน่วยงานด้านสาธารณสุข โดยทุกฝ่ายได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและออกแบบ “ข้อตกลงของชุมชน” ที่ทุกคนมีส่วนร่วมและเป็นเจ้าของร่วมกันอย่างแท้จริง
กระบวนการดังกล่าวสะท้อนถึงพลังของชุมชนในการกำหนดอนาคตของตนเอง และเป็นก้าวสำคัญสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในระดับพื้นที่ต่อไป
นายอนุวัติ เปาะมะ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแหลมโพธิ์ กล่าวว่า “ธรรมนูญสุขภาพไม่ใช่แค่เอกสาร แต่คือข้อตกลงของคนในพื้นที่ ที่จะร่วมกันดูแลสุขภาพและทรัพยากรของเรา เพื่อให้เกิดประโยชน์กับทุกคนอย่างแท้จริง”
นายสมเกียรติ พิทักษ์กมลพร ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ให้ทิศทางการจัดทำธรรมนูญ โดยเน้นการใช้เครื่องมือ “ธรรมนูญสุขภาพ” เป็นกลไกกลางในการเชื่อมภาคีทุกภาคส่วน และขับเคลื่อนนโยบายจากฐานชุมชนสู่ระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม
จัดการทรัพยากร สร้างสมดุลชายฝั่ง
ชุมชนแหลมโพธิ์ให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล โดยกำหนดมาตรการควบคุมเครื่องมือประมงผิดกฎหมาย ฟื้นฟูป่าชายเลน และจัดเขตอนุรักษ์สัตว์น้ำ พร้อมเสนอการจัดเก็บค่าบริหารจัดการพื้นที่ เพื่อนำกลับมาฟื้นฟูทรัพยากรอย่างยั่งยืน
ลด NCDs เริ่มที่ครัวเรือน
ขับเคลื่อนการลดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ผ่านแนวคิด “ปรับพฤติกรรม เปลี่ยนวิถีชีวิต” ลดหวาน มัน เค็ม งดอาหารมื้อหนักช่วงเย็น และส่งเสริมกิจกรรมทางกายในชุมชน พร้อมสร้างเครือข่าย “ไลน์รักสุขภาพแหลมโพธิ์” เป็นระบบดูแลสุขภาพใกล้ตัว
สิ่งแวดล้อมน่าอยู่ ปลอดภัยทุกช่วงวัย
ร่วมกันจัดการขยะชายหาดและขยะชุมชนอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับการพัฒนาสาธารณูปโภค เพิ่มไฟส่องสว่าง และมาตรการความปลอดภัย เช่น ป้องกันเด็กจมน้ำ และการจัดระเบียบการเลี้ยงสัตว์
เศรษฐกิจชุมชนเข้มแข็ง เชื่อมท่องเที่ยว
ชูแนวคิด “ตลาดปลาเชื่อมท่องเที่ยว” เปิดสัปดาห์ละ 1 วัน สร้างรายได้โดยตรงให้ชุมชน ลดการพึ่งพาพ่อค้าคนกลาง พร้อมต่อยอดการแปรรูปอาหารทะเล และการตลาดออนไลน์
กลไกความร่วมมือ สร้างความยั่งยืน
ชุมชนมีข้อเสนอจัดตั้ง “สหกรณ์ประมง” เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองและบริหารจัดการทรัพยากรร่วมกัน รวมถึงกำหนดมาตรการให้ผู้ประกอบการท่องเที่ยวมีส่วนร่วมรับผิดชอบต่อชุมชน เช่น สนับสนุนกองทุนสิ่งแวดล้อมและการจัดการขยะ ใช้วัตถุดิบจากชุมชนเคารพกติกาท้องถิ่นและวิถีวัฒนธรรม
นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอจัดตั้ง “สหกรณ์ประมง” และกำหนดมาตรการให้ผู้ประกอบการท่องเที่ยวมีส่วนร่วมรับผิดชอบต่อชุมชน เช่น การจัดการขยะ และการสนับสนุนสินค้าท้องถิ่น
รายงานโดย สช.ต
