วันที่ 20 เมษายน 2569 ณ ห้องประชุมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังซอง ตำบลท่าพล อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ มีการจัดประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงาน “สมัชชาสุขภาพจังหวัดเพชรบูรณ์” โดยมุ่งเน้นการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะในการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งเป็นปัญหาสุขภาพสำคัญของประชาชนในพื้นที่ การประชุมครั้งนี้มี ผศ.จินตนา สนามชัยสกุล ประธานคณะทำงาน เป็นประธานเปิดงาน พร้อมนำการอภิปรายเชิงนโยบาย โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของกระบวนการมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางสุขภาวะของจังหวัด

การดำเนินงานสมัชชาสุขภาพในครั้งนี้ อยู่ภายใต้กรอบของพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 มาตรา 40 และประกาศคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2563 ซึ่งสนับสนุนการจัดสมัชชาสุขภาพในระดับพื้นที่และเฉพาะประเด็น

กลไกดังกล่าวถือเป็น “นวัตกรรมนโยบายสาธารณะ” ที่เปิดพื้นที่กลางให้ 4 ภาคส่วนหลัก ได้แก่ ภาคประชาชน ภาคประชาสังคมและเอกชน ภาควิชาการ และภาครัฐ ได้ร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และกำหนดแนวทางเชิงนโยบายอย่างมีส่วนร่วมและเป็นระบบ

จากการวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพ พบว่า จังหวัดเพชรบูรณ์กำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่อง โดยสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มจากร้อยละ 21.7 ในปี 2563 เป็นร้อยละ 25.5 ในปี 2567

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผลให้ภาระโรค NCDs เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจ เพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อีกทั้งยังเชื่อมโยงกับปัญหาสังคมจากการย้ายถิ่นของแรงงาน ทำให้ผู้สูงอายุจำนวนมากต้องอยู่ตามลำพัง ขาดผู้ดูแล และมีความเปราะบางมากขึ้น

สมัชชาสุขภาพจังหวัดเพชรบูรณ์ได้กำหนดยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนผ่านแนวคิดนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมบนพื้นฐานทางปัญญา (4P-W) โดยมีแนวทางสำคัญ ได้แก่

• พัฒนาพื้นที่ต้นแบบ: กำหนดตำบลท่าพลเป็นพื้นที่นำร่อง สร้างระบบนิเวศสุขภาพที่เอื้อต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ลดปัจจัยเสี่ยง NCDs
• เสริมพลังเครือข่าย: ยกระดับความร่วมมือทุกภาคส่วน เพื่อร่วมออกแบบแผนป้องกันและควบคุมโรคอย่างเป็นรูปธรรม
• สังเคราะห์นโยบายจากพื้นที่จริง: ถอดบทเรียนและจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายที่สอดคล้องบริบทท้องถิ่น

เป้าหมายระยะยาวของการขับเคลื่อนครั้งนี้ คือการยกระดับจังหวัดเพชรบูรณ์สู่ “เมืองสุขภาวะ” (Healthy City) ที่ประชาชนทุกช่วงวัยมีคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา ทั้งนี้ คาดว่าการดำเนินงานผ่านสมัชชาสุขภาพจะนำไปสู่มาตรการเชิงรุกที่สามารถลดปัจจัยเสี่ยงและภาระโรค NCDs ได้อย่างยั่งยืน โดยอาศัยพลังความร่วมมือของทุกภาคส่วนในการกำหนดอนาคตสุขภาพของคนเพชรบูรณ์ร่วมกัน.