ระหว่างวันที่ 9-10 เมษายน 2569 ณ มัสยิดท่าน้ำเค็ม และ สำนักงานคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดสตูล ได้มีการจัดเวที “รับฟังความคิดเห็นต่อ (ร่าง) ธรรมนูญสุขภาพประเด็นโรค NCDs ในชุมชนมัสยิด ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2569” โดยมีผู้นำศาสนา คณะกรรมการอิสลามอิสลามประจำจังหวัด  กรรมการประจำมัสยิด (อิหม่าม คอเต็บ บิหลั่น) ผู้นำชุมชน จาก 15 ตำบล 5 อำเภอ  คณะทำงานจัดทำธรรมนูญฯ และภาคีเครือข่าย กว่า 80 คน เข้าร่วมอย่างคึกคัก

เวทีนี้ถือเป็นมากกว่าการประชุม แต่คือ “พื้นที่ถกแถลงร่วมคิดร่วมสร้าง” ที่เปิดโอกาสให้ผู้นำศาสนา ชุมชนมุสลิมได้ร่วมกันออกแบบ “กติกาสุขภาพ” ที่สอดคล้องกับหลักศาสนาอิสลามและวิถีชีวิตของคนในพื้นที่อย่างแท้จริง โดยหัวใจสำคัญของธรรมนูญฉบับนี้ คือการนำหลัก “อิห์ซาน ” หรือ “การทำความดีอย่างดีที่สุด” มาเป็นแนวทางในการดูแลสุขภาพ ทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน สอดคล้องกับหลักคำสอนในอัลกุรอาน และสร้างแรงจูงใจภายใน ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอย่างยั่งยืน

จุดเน้นสำคัญของธรรมนูญ

* ใช้หลักศาสนาเป็นฐานในการปรับพฤติกรรมสุขภาพ

* สร้าง “มัสยิดส่งเสริมสุขภาพ ” เป็นพื้นที่ต้นแบบ

* ลดปัจจัยเสี่ยงสำคัญของ NCDs ได้แก่

* อาหารหวาน มัน เค็ม

* การขาดกิจกรรมทางกาย

* พฤติกรรมเสี่ยงด้านสุขภาพ

* สร้าง “ข้อตกลงร่วมของชุมชน”

จาก “ร่าง” สู่ “ข้อตกลงร่วม”

จุดเด่นของกระบวนการครั้งนี้ คือการสร้าง “ความเป็นเจ้าของร่วม” โดยผู้นำศาสนาและชุมชนจาก 21 มัสยิด ได้ร่วมกัน

✔ แสดงความคิดเห็น

✔ เสนอแนวทางปรับปรุง

✔ ออกแบบมาตรการที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่

เพื่อให้ธรรมนูญสุขภาพไม่ใช่เพียงเอกสารเชิงนโยบาย แต่เป็น “ข้อตกลงของชุมชน” ที่ทุกคนพร้อมลงมือปฏิบัติจริง

ก้าวต่อไปสู่การขับเคลื่อน

1. ระยะพัฒนา

ปรับปรุงร่างธรรมนูญโดยทีมวิชาการและคณะกรรมการอิสลาม

จัดตั้งคณะทำงานขับเคลื่อนยุทธศาสตร์

2. ระยะนโยบาย

- ประกาศใช้ธรรมนูญสุขภาพฯ อย่างเป็นทางการ

- ผลักดันเข้าสู่กลไกทางกฎหมายและงบประมาณพ.ร.บ.การบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม (มาตรา 35)

ความร่วมมือ สสส. และ อบจ.

สปสช. กองทุนหลักประกันสุขภาพ (มาตรา 41)

3. ระยะปฏิบัติการพื้นที่

 มัสยิดนำธรรมนูญไปปรับใช้ตามบริบท

ใช้ธรรมนูญจังหวัดเป็นกรอบอ้างอิง

กำหนด Timeline การขับเคลื่อนอย่างชัดเจน

ข้อเสนอเชิงพัฒนา

- พัฒนา “ต้นแบบมัสยิดสุขภาพ ”

สร้างแกนนำศาสนาเป็น Change Agent

- เชื่อมกิจกรรมศาสนากับสุขภาพ เช่น

การสื่อสารผ่านคุตบะห์ (Khutbah)

การส่งเสริมอาหารฮาลาลสุขภาพ

พัฒนาระบบติดตามผลในระดับมัสยิด

การขับเคลื่อนครั้งนี้สะท้อน “พลังศรัทธา” ที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงพิธีกรรม แต่ขยายสู่การดูแลสุขภาพและคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนอย่างรอบด้าน พร้อมก้าวสู่การเป็นต้นแบบของประเทศในการใช้ศาสนาเป็นฐานสร้างสุขภาวะอย่างยั่งยืน

สช.ต. รายงาน