เหลืออีกไม่กี่อึดใจแล้วสำหรับมหกรรมมะเร็งท่อน้ำดีโลก และโครงการประกวดนวัตกรรมการสื่อสารรณรงค์ “คนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี - ISAN ZERO OV MEDIA HACKATHON" ที่จะจัดขึ้นอย่างเข้มข้น ณ จังหวัดหนองคาย ระหว่างวันที่ 27-28 ก.พ.69 ที่จะถึงนี้ โดยมีทีมเข้ารอบไปร่วมกิจกรรมเวิร์กช็อปผลิตสื่อฯ ทั้งหมดจำนวน 20 ทีม จาก 4 ประเภทสื่อรณรงค์ฯ

ดังนั้นเพื่อเป็นการเรียกน้ำย่อยก่อนกิจกรรมดังกล่าวจะเริ่มขึ้น ทางรายการ Healthstation Talk EP.44 จึงขอนำทุกท่านมาทำความเข้าใจงานนี้อย่างละเอียดกัน โดยพบกับ ดร.ดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการแทนผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี คุณยุวลักษณ์ เหมะวิบูลย์ หัวหน้ากลุ่มงานสื่อสารสังคม สช. ร่วมเป็นวิทยากร และดำเนินรายการโดย อ.นพพร พันธุ์เพ็ง ประธานมูลนิธิสื่อสร้างสุข

สถานการณ์ล่าสุดของมะเร็งท่อน้ำดีในภาคอีสาน

ปัจจุบันสถานการณ์มะเร็งท่อน้ำดีในภาคอีสานยังคงรุนแรง เป็นพื้นที่ที่พบผู้ป่วยและเสียชีวิตสูงที่สุดในโลก โดยพบผู้ป่วยรายใหม่ประมาณ 10,000-20,000 รายต่อปี เสียชีวิตกว่า 6,500-14,000 ราย สาเหตุหลักจากการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับผ่านพฤติกรรมการกินปลาน้ำจืดดิบ ปลาร้าดิบ ปลาส้ม และลาบปลา ขณะเดียวกันยังมีประชาชนติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับไม่น้อยกว่า 6 ล้านคน ซึ่งมีความเสี่ยงพัฒนาไปเป็นมะเร็งท่อน้ำดีภายใน 20–30 ปีข้างหน้า หากไม่มีมาตรการควบคุมและป้องกันอย่างจริงจัง จึงจำเป็นต้องได้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบริโภค โดยเฉพาะการหลีกเลี่ยงปลาน้ำจืดดิบหรือปรุงไม่สุก

รู้จักโครงการ ISAN ZERO OV MEDIA HACKATHON

ดร.ดนัย เปิดประเด็นด้วยการกล่าวถึงที่มาของโครงการประกวดนวัตกรรมการสื่อสารรณรงค์ “คนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี - ISAN ZERO OV MEDIA HACKATHON" ว่า เนื่องด้วยวันมะเร็งท่อน้ำดีโลกเกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ดังนั้นจึงต้องจัดงานหนึ่งขึ้นมาเพื่อให้เป็นจุดจดจำ ที่ทำให้ทุกคนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมกับกิจกรรม MEDIA HACKATHON ในการรณรงค์ลดความเสี่ยงพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งอยู่ในแคมเปญ ISAN ZERO OV โดยจะเปิดตัวที่จังหวัดหนองคายเป็นที่แรก ผ่านการทำงานร่วมกันของหลายภาคส่วน

“ ในงานนี้เราแบ่งออกเป็น 2 ส่วนสำคัญ ส่วนที่ 1 เป็นกิจกรรม Kick off เปิดประเด็นให้สังคมสนใจโดยการเปิดตัวภาพยนตร์รณรงค์ เปิดตัว Brand Ambassador ในการสื่อสาร ศิลปินที่จะร่วมการสื่อสาร กิจกรรม นิทรรศการรณรงค์ให้ความรู้ และการตรวจคัดกรองผู้ที่มีความเสี่ยงพยาธิใบไม้ตับ และส่วนที่ 2 การจัดกิจกรรม  MEDIA HACKATHON สำหรับรณรงค์ให้เยาวชนออกแบบและสร้างสรรค์สื่อ ภายใต้คำขวัญ”แซ่บสุก เซฟทุกความฝัน แซ่บสุก เซฟชีวิต” ดร.ดนัย กล่าว

ทางด้านคุณยุวลักษณ์ กล่าวเสริมว่า เกี่ยวกับการรณรงค์พยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีนั้น ทาง สช. ได้ร่วมมือกับ สสส. และสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มามากกว่า 10 ปีแล้ว อีกทั้งในปี พ.ศ.2557 สช.ได้มีมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติในเรื่องของการกำจัดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งผลงานในการขับเคลื่อนประเด็นนี้ในที่ผ่านมา ถือว่าได้รับผลดีมากๆ และในปี 2569 เป็นต้นไป เราจะนำประเด็นนี้มาเน้นในกลุ่มเป้าหมายมากยิ่งขึ้น

“ สำหรับ MEDIA HACKATHON ในปีนี้ เราจะเน้นในกลุ่มเยาวชนที่มีศักยภาพในการสื่อสาร เนื่องมาจากการตรวจสุขภาพของเยาวชนภาคอีสานเมื่อปีที่ผ่านมา พบว่ามีกลุ่มเยาวชนติดพยาธิใบไม้ตับอยู่พอสมควร เราจึงคิดว่าถ้าปัญหาเกิดขึ้นจากกลุ่มเยาวชน ก็ควรจะใช้เยาวชนมาเป็นสื่อรณรงค์เพื่อบอกต่อกันได้” คุณยุวลักษณ์ กล่าว

ผนึกพลังหลายหน่วยงาน ต้านมะเร็งท่อน้ำดี

รศ.ดร.วัชรินทร์ กล่าวว่า กิจกรรมนี้นอกจากจะเป็นการร่วมมือของ สช. สสส. และสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดีแล้ว ยังมีอีกหลายหน่วยงานที่ร่วมขับเคลื่อนไปด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทย ที่ได้ร่วมลงนาม MOU เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี และอื่นๆ โดยในส่วนของสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี จะทำหน้าที่เป็นคลังความรู้ เพื่อให้สื่อต่างๆ ที่เผยแพร่ออกไปนั้นมีความถูกต้องและแม่นยำด้านข้อมูล

“ถ้าจะเป็นการสื่อสารด้านเปลี่ยนพฤติกรรม ต้องอาศัยทาง สช. และ สสส.ในการร่วมผลิตสื่อรณรงค์ และในวันงานทางสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดีจะเข้าไปหนุนเสริมในเรื่องตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ให้กับประชาชนที่มาร่วมงาน” รศ.ดร.วัชรินทร์ กล่าว

สำหรับงานมหกรรมมะเร็งท่อน้ำดีโลก จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 27-28 ก.พ.69 ที่โรงแรมรอยัลนาคารา และคอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ จ.หนองคาย โดยมีกิจกรรมที่น่าสนใจ ประกอบด้วย

• บริการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับด้วยชุดตรวจ OVATK  เป็นนวัตกรรมตรวจปัสสาวะที่รู้ผลเร็ว หากพบการติดเชื้อจะได้รับยาถ่ายพยาธิทันทีเพื่อทำการ “เซตซีโร่ (Set Zero)” พยาธิออกจากร่างกาย
• บริการตรวจอัลตราซาวด์: คัดกรองความเสี่ยงมะเร็งท่อน้ำดีในระยะเริ่มต้นโดยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
• กิจกรรม Hackathon เปิดเวทีให้เยาวชน Gen Z เข้ามาร่วมออกแบบสื่อสร้างสรรค์เพื่อแก้ปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับ โดยมุ่งหวังให้คนรุ่นใหม่สื่อสารความรู้ไปยังครอบครัวและชุมชน
• นิทรรศการและหมอลำรณรงค์ ซึ่งจะมีการจัดนิทรรศการความรู้ “แซ่บสุก เซฟชีวิต”
• การแสดงศิลปินหมอลำชื่อดังที่นำเรื่องสุขภาพมาถ่ายทอดผ่านความบันเทิง

ทาง Health Station สถานีกลางสุขภาวะ จึงขอเรียนเชิญท่านที่อยู่ในพื้นที่ หรือจังหวัดใกล้เคียง เข้าร่วมกิจกรรมในวันดังกล่าวไปด้วยกัน เพื่อเป็นส่วนสำคัญในการร่วมกันยับยั้งพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี