สช. ชูบทเรียน HIA ไทย ขับเคลื่อนสิทธิสุขภาพในยุคโลกเดือด พร้อมจับมือ WHO-ACE ยกระดับความร่วมมือระดับภูมิภาค ในเวทีนานาชาติ PMAC 2026

 เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2569 ณ โรงแรม Centara Grand at CentralWorld กรุงเทพฯ ทีมสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) เข้าร่วมเวทีเสวนา "Healthy Aging, Healthy People, Healthy Planet – Leveraging Co-Benefits" เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายระดับนานาชาติ โดย คุณณนุต มธุรพจน์ (ผอ. สำนักความร่วมมือระหว่างประเทศ สช.) ประเทศไทยนำเสนอความก้าวหน้าการใช้เครื่องมือ การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ (HIA) เพื่อคุ้มครองสิทธิประชาชนท่ามกลางความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมสูงวัย มีประเด็นน่าสนใจดังนี้

 ประเทศไทยมี พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 รองรับสิทธิอย่างชัดเจน: ✅ มาตรา 5: สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ ✅ มาตรา 10: สิทธิการเข้าถึงข้อมูลโครงการรัฐที่อาจกระทบสุขภาพ ✅ มาตรา 11: สิทธิร้องขอและมีส่วนร่วมทำ HIA และ HIA โดยชุมชน (CHIA) 

⚠️ อุปสรรคในการบังคับใช้ มีกับดัก 3 ประการ (Triple C Trap)  

1. Complicated: กระบวนการและระเบียบที่ซับซ้อนยุ่งยาก

2. Confuse: ความสับสนในบทบาทหน้าที่ระหว่างหน่วยงาน

 3. Conflict: ความขัดแย้งของผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสุขภาพประชาชน 

 การก้าวข้ามปัญหาด้วยพลัง 3 ด้าน

1.Power of Communities ชุมชนใช้สิทธิตามกฎหมายเพื่อปกป้องสุขภาพตนเอง

2. Power of Knowledgeใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และงานวิจัยยืนยันผลกระทบ 

3. Power of Politics สื่อสารให้นักนโยบายเข้าใจว่า "สุขภาพ" รวมไปถึงสังคมและสิ่งแวดล้อม (Social Health) 

นอกจากนี้ คณะฯได้เข้าหารือ WHO-ACE ขยายผลความร่วมมือระดับเอเชีย-แปซิฟิก โดย สำนักความร่วมมือระหว่างประเทศ และทีม HIA นำโดย ดร.นาตยา พรหมทอง เข้าหารือ Dr. Sandro Demaio (Director and Head of WHO  Asia-Pacific Centre for Environment and Health: WHO ACE) เพื่อวางรากฐานความร่วมมือในการทำงานร่วมกัน เช่น

1) การจัด HeaIth in All Policies workshop เรื่อง ด้านการเปลี่บนแปลงภูมิอากาศกับสุขภาพ  ของ สช กับ Global Network for Health in All Policies  

2) การจัด HIA Forum 2026 โดยเครือข่ายวิชาการ HIA  นำโดยคณะสาธารณสุขศาสตร์ ม.บูรพา ระหว่างวันที่ 26-27 สค.69 ณ  ม.บูรพา ชลบุรี 

ซึ่งทั้งสองงาน  WHO ACE  ยินดีประสานผู้เชี่ยวชาญระดับโลกมาร่วมแชร์ประสบการณ์ เพื่อหนุนการพัฒนาสิ่งแวดล้อมควบคู่สุขภาพอย่างยั่งยืนต่อไป