19 ม.ค. 2569 โครงการวิจัยพัฒนาต้นแบบระบบสุขภาพปฐมภูมิภายใต้การสนับสนุนของ บพท. เผยความสำเร็จหลังทดลองใช้เกณฑ์มาตรฐานใหม่ใน 4 จังหวัดนำร่อง (แพร่, ขอนแก่น, จันทบุรี, สงขลา) มุ่งยกระดับ รพ.สต. ที่ถ่ายโอนสู่ท้องถิ่นให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ผลการศึกษาพบว่า “หัวใจสำคัญคือมาตรฐานที่ยืดหยุ่นและใช้งานได้จริงตามบริบทพื้นที่” ช่วยลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำและลดภาระงานเจ้าหน้าที่อย่างเป็นรูปธรรม

คณะผู้เชี่ยวชาญระดับประเทศและหน่วยงานภาคี (สปสช., สบช., สถ., สรพ., อบจ.) ให้การยอมรับเกณฑ์ “6 Building Blocks Plus One” ว่าเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ อบจ. บริหารจัดการทรัพยากรและกำลังคนได้อย่างตรงจุด โดยมุ่งปรับเปลี่ยนจากการประเมินเพื่อกำกับควบคุม สู่การใช้เกณฑ์เป็น “เครื่องมือการเรียนรู้” เพื่อเป้าหมายสูงสุดคือ “คุณค่าของการดูแล (Value-Based Healthcare)” และความปลอดภัยของประชาชน

Next step (Timeline) และแนวทางการดำเนินงานในอนาคต

1) การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์: เสนอโครงสร้างลำดับเวลา (Timeline) ที่ชัดเจนสำหรับการดำเนินงานในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์และระยะถัดไป เพื่อให้การขับเคลื่อนนโยบายมีตัวชี้วัดที่ตรวจสอบได้

2) แนวทางการปฏิบัติราชการ: แนะนำให้ฝ่ายบริหารและฝ่ายสภาทำงานประสานกันอย่างใกล้ชิด โดยใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์และการมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นตัวตั้งในการกำหนดแนวทางใหม่ๆ

 ก้าวต่อไปของโครงการคือการเปลี่ยนบทเรียนจาก Sandbox สู่คู่มือมาตรฐานและข้อเสนอแนะเชิงนโยบายระดับชาติ โดยมี สถ. จะรับไปซักซ้อมแนวทางให้กับ กสพ. ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ สบช. จะรับไปเป็นหลักสูตรให้กับท้องถิ่นรวมถึง สธ. จะเสนอเข้าสู่ที่ประชุมคณะกรรมการระบบสุขภาพปฐมภูมิ เพื่อให้ อบจ. ทั่วประเทศมีเข็มทิศการทำงานที่ชัดเจน นับเป็นการสร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของระบบสุขภาพไทยที่ให้ “คนในท้องถิ่นเป็นเจ้าของสุขภาพอย่างแท้จริง” เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของประชาชนอย่างยั่งยืน